اژدها در اساطیر ایرانی، از اوستا تا شاهنامه

اژدها در اساطیر ایران همچون بسیاری از کشور های دیگر وجود داشته است. این موجود اساطیری همچنان نیز یک عنصر حیاتی در فیلم ها، کتاب ها و گیم های کامپیوتری محسوب میشود. از ارباب حلقه ها گرفته، تا هری پاتر، بازی تاج و تخت و انواع بازی های کامپیوتری. اما برای ریشه یابی این موجود ترسناک، باید به تاریخ رفت و ما به عنوان یکی از اصلی ترین ریشه ها ایران باستان را زیر ذره بین میاوریم.

کیومرث کیست ؟ دیدگاه اساطیر ایران در خصوص آدم و حوا ، در شاهنامه و اوستا

خوان اول شاهنامه به صورت متن – خوان اول رستم که بود ؟

پادکستشو گوش کن

در اپیزود 27 ام پادکست نقل قول، این مقاله به صورت عمیق تر و دقیق تر بررسی شده. میتوانید پادکست نقل قول را در شنوتو، یوتیوب، تلگرام، کستباکس، اسپاتیفای گوش بدهید.

اژدها در ایران

در ایران مانند اکثریت کشور ها به جز چین، اژدها موجودی پلید و اهریمنی شناخته میشود. اما درست مانند چین و برخلاف نمونه های غربی، این موجود بیشتر به ماری غولپیکر تشبیه شده است تا یک مارمولک بزرگ. در ایران این موجود ماری بزرگ، غول اسا، بدطینت، بدسگال، دروغگو ترسیم شده است. که به مرور باله یا بال از بدن او خارج میشود. در اساطیر زرتشتی این موجود، سه سر، با پوستی پوشیده از عقرب های زنده و ردیف دندان های توصیف شده است.

اژدها در ایران باستان

در ایران باستان، اژدها قدرتمندترین مخلوق اهریمن بوده است. موجودات اژدها مانند دیگری نیز نظیر اپوش در افسانه ها توصیف شده اند. اژدها نماد اصلی نابودگر نیکی بوده و رقیب اصلی آذر به حساب می آمده است. گفته میشود دروغ را اژدها خلق کرد و باعث و بانی خشکسالی بوده است.

واژه آژی دهاک به همین اژدها اصلی اشاره دارد. که توسط اهریمن به ایران فرستاده شد تا بر آن حکومت کند. زمانی که اژدها جاکم میشود مدت ها گناه و بیماری در دنیا گسترش پیدا می کند. و یک سوم از موجودات زنده هلاک میرسند.

بعدها ثری-تونه بر او شورش میکند و او را در دماوند به بند میکشد.

اژدها در شاهنامه

در شاهنامه، اژدها به صورت مردی ماردوش یا ضحاک معرفی میشود. که نژادی تازی داشته و پدر خود را به قتل میرساند. سپس به ایران لشگرکشی کرده و جمشید را دو نیم میکند. و مدت ها بر ایران حمومتی سرشار از گناه و جادو میکند.

بعد ها کاوه و فریدون بر علیه او شورش میکنند. و او را در دماوند به بند میکشند.

در شاهنامه اشاره های ظریفی به حالت مارمانند اژدها هم شده است که میتوان به چگونگی کشف شدن آتش اشاره کرد. که در آن ماری غول پیکر و سیاه با چشمان آتشین به سمت ایرانی ها می آید و شاه ایران سنگی به سمت او پرتاب میکند که با فرار اژدها و جرقه ی سنگ، آتش به وجود می‌آید.

گرشاسپ اژدر اوژند

در گرشاسپ نامه به اژدها به کرات نام برده شده است. اما یکی از زیباترین آنها ادامه داستان شاهنامه است. گفته میشود که گرشاسپ در سقوط ضحاک به فریدون و کاوه کمک میکند و زمانی که اژدها به بند کشیده میشود سالیان سال گرشاسپ به خواب میرود. زمان آنقدر پیش رفته و علم پیشی میگیرد؛ که هیچ کس بر اساس بیماری نمرده و جمعیت به قدری زیاد میشود که گناه بی حد و اندازه گسترش پیدا کرده و مرسوم میشود. تا اینکه دماوند به اژدها اجازه میدهد مردم را با گناهانشان نابود کند.

زمانی که اژدها یک سوم جمعیت را نابود میکند، گرشاسپ به اذن پروردگار از خواب بیدار شده و اژدها را به هلاکت میرساند.